Randevu Al

​Türkiye'nin En Büyük Çocuk Psikiyatri Sitesi....

Dr Genco USTA

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı

Çocuk Psikiyatrisi ve Psikolojisi ile ilgili Herşey...

Aslında pek çok danışan tarafından kafa karıştırıcı süreçlerden biriside hangi uzmanın tercih edilmesi gerektiği konusundadır. Başlangıçta ülkemizde her ne kadar kendisini pedagog olarak gören pek çok kişi olmasına rağmen bu unvan uzun süre öncesinde kaldırılmıştır. Diğer yönden benzer bir durum aslında çocuk psikologları içinde geçerlidir.  Çocuk psikoloğu gibi kazanılan bir unvan olmamasına rağmen çocuklar ile ilgili eğitim alan ve sıklıkla çocuklar ile çalışan psikologlara çocuk psikoloğu olarak anılmaktadır. Ancak bu tanımlama çocuklar ile ilgili herhangi bir eğitimi ve klinik tecrübesi olmayan bir psikoloğun “ben çocuk psikoloğu olacağım” diyerek bu yakıştırmayı kendi kendisine yapabileceği anlamına gelmemektedir. Bu nedenle danışmanlık alacağınız süreçte başvurmayı düşündüğünüz çocuk psikoloğunun hangi eğitimleri aldığının, çocuk psikolojisi ile ilişkili hangi çalışmaları yaptığının, çocuk psikoloğu unvanını gerçekten hakkedip hak etmediğinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.  Çocuk psikiyatristleri ise temelde hekimdir. Tıp fakültelerinden mezun olduktan sonra uzmanlık sınavını kazanmaları sonrasında çocuk psikiyatrisi bölümünü 4-5 yıl kadar eğitim alarak bu unvana erişirler. Çocuk psikiyatristleri eğitimleri içerisinde yalnızca ilaç tedavileri gibi psikofarmakolojik yaklaşımları öğrenmekle kalmayıp, bilişsel terapi uygulamaları, oyun terapisi gibi bireysel psikoterapi eğitimi de alırlar.

Çocuk Psikiyatrisi, Çocuk Psikoloğu, Pedagog hangisi doğru tercih olabilir?

Psikiyatri ekip çalışmasıdır. Bu ekibin içerisinde Çocuk psikiyatrisi, Çocuk psikoloğu, Aile terapisti, anne ve babalarda görülen psikiyatrik sorunlara yönelik olarak yetişkin psikiyatrisi uzmanı ve psikolog olmalıdır. Buradan da anlaşılabileceği gibi çocuk psikolojisi ve psikiyatrisi ile ilgili karşılaşılan bir sorunda bunu tek yönlü olarak ele almak yetersiz olacaktır. Bu nedenle bu alan ile ilgili yapılacak başvurularda tüm değerlendirmelerin yapıldığı ve psikiyatrik olarak tüm enstrümanların kullanılabildiği kurumlara olması fayda sağlayacaktır.

Çocuklardaki Psikolojik sorunlarda uzmanlaşmış pek çok alandan hangilerini tercih etmeliyim?

Çocuk ve ergenlerde görülen psikolojik ve psikiyatrik sorunlarda pek çok farklı tedavi yönteminden bahsedilebilir. Çocuk psikolojisi ile ilgili ortaya çıkan bir problemde uygulanacak tedaviler, çocuktaki psikolojik etkilenimin boyutuna, günlük yaşamı üzerine etkilerine, çocuğun yapısal özelliklerine, ailelerin tercihlerine göre farklı özellikler gösterebilir. Bu konu ile ilgili yapılan çalışmalarda gerek terapi uygulamalarının gerekse ilaç tedavi uygulamalarının çocuklarda görülen psikolojik ve psikiyatrik sorunların tedavisinde kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Diğer yönden çocuklarda özellikle terapi uygulamalarında yetişkinlerden belirgin farklılıklar göstereceği ifade edilebilir. Bu süreçte belirgin bir şekilde çocuk ve terapistin uyumu tedavi yanıtını etkileyecektir. Özellikle yaşın küçük olduğu durumlarda tedavi sürecine sıklıkla çocuğa nasıl davranılması gerektiği konusunda anne baba eğitimlerinin de eklenmesinde fayda olacaktır. Çocuklarda görülen psikolojik sorunların tedavisinde sıklıkla en etkili terapi tarzı bilişsel davranışsal terapi olarak ifade edilmektedir. Bu uygulamanın yanında özellikle yaşı küçük çocuklarda görülen psikolojik sorunlarda davranışsal terapi uygulamalarında da fayda sağlanabilir.

Çocuklarda görülen Psikolojik sorunlarda tedavilerde hangi yöntemler uygulanır?

  • Yoksulluk: Yoksulluk ve ebeveynlerin çocukluk travmaları riski daha belirgin olarak arttırır.
  • Aile veya çevrede şiddet
  • Bebeklik döneminde travma yaşamak ve stres altında olmak: Bebeğin beyni çevreyi algılama ihtiyaçları yerine kurtulma hayatta kalım üzerine şekillenir.
  • Ebeveynlerin Psikiyatrik durumu: Psikiyatrik sorun yaşayan ebeveynlerin çocuklarında psikolojik sorun görülme şansızlığı belirgin şekilde artmıştır.
  • Ebeveynlerde madde kötüye kullanımı: ebeveynleri madde kullanan çocuklarda psikolojik sorunlar daha belirgin görülür.
  • Sosyal desteğin olmadığı tek ebeveyn olması durumunda çocuklarda psikolojik etkilenim olasılığı artmıştır.
  • İzole bir yapı gösteren ailelerin çocuklarında psikolojik sorun riski daha yüksektir.

İnsan sosyal bir varlık olmasının beraberinde getirdiği bir sonuç olarak çevresel pek çok farklı risk faktörü çocukların psikolojik ve psikiyatrik sorun yaşamasına neden olabilir. Çocukların yaşları küçüldükçe tanımlanan risk faktörlerinden daha belirgin etkilenim gösterebileceği söylenebilecek olmasına karşın yalnızca çocukluk döneminde değil kişi yaşamın her döneminde benzer riskler altında kalabilir. Göreceli bir şekilde yaşları küçük olan çocukların daha sınırlı bir çevreye sahip olmalarının beraberinde getirdiği bir durum olarak çevresel risklerde daha belirgin etkilenim göstereceği söylenebilir. Çocuk psikolojisi hakkında yapılan çalışmalarda tanımlanan pek çok risk faktörü olmasına rağmen en belirgin risk faktörleri; boşanmış aileler, düşük sosyoekonomik koşullar, erkek olmak olarak ifade edilmektedir. Diğer yönden çocuk psikolojisini etkileyebilecek pek çok farklı risk faktörü olduğu söylenebilir. Çocuk psikolojisi üzerine risk faktörleri aşağıda sıralanmıştır. Bu risk faktörlerinden iki veya daha fazlasına sahip olan çocuklar bir veya hiç risk faktörü göstermeyen çocuklarla kıyasla gelecek yaşamlarında psikiyatrik sorun riski belirgin bir şekilde artış gösterir. Diğer yönden en sarsıcı bulgu ise  dört risk faktörü içeren çocukların ise gelecek yaşamda psikiyatrik sorun görülme şansızlığının 10 kat artmış olmasıdır.(Rutter (1979).  Protective factors in children’s responses to stress and disadvantage.  M.W. Kent and J.E. Rolf (Eds).  Primary Prevention of Psychopathology: Social Competence in Children, pages 49-74)

Çocuklarda psikolojik sorunlar ile ilgili risk faktörleri nelerdir?

Çocuklarda yapılan psikolojik ve psikiyatrik değerlendirmelerdeki en temel sorunlardan biriside sürekli olarak gelişen ve değişen bir yapı üzerinde çalışılmasıdır. Bazı dönemlerde normal olarak nitelendirilebilen davranışsal özellikler farklı gelişimsel dönemlerde saptandığında çocuklarda psikolojik sorunlara işaret edebilir. Örneğin sıklıkla 1.5 yaş civarında ayrılık kaygısının görülmesi normal bir süreçken bu durumun ergenlik döneminde görülmesi belirgin bir psikolojik soruna işaret edebilir. Veya 5 yaşına kadar pek çok çocukta geceleri alt ıslatma sorunu olabilirken bu durumun ergenlik dönemi de görülmesi yalnızca mevcut sorun merkezli problemleri değil beraberinde sıklıkla öz güven sorunlarını da getirebilir. Bu nedenle çocuklarda karşılaşılan psikolojik sorunlarda her dönemin kendine özgü özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Çocuk psikolojisinin gelişimsel özelliklerini göz önüne alınmadan yapılan değerlendirmelerde sıklıkla hatalı tanımlamaları yapılması beklenecektir.

Çocuk Psikolojisi ile ilgili gelişimsel faktörler nelerdir?

Çocuk psikolojisi ve çocuk psikiyatrisi ile ilgili pek çok farklı kaynaktan bilgi edinmeye çalışan ailelerin bu konuda daha çok zorlanacağı ve sıklıkla kafa karıştırıcı bilgilere ulaşacağı aşikardır. Bu konuyu test etmek için basit bir deney yapmak yeteli olacaktır “dikkat eksikliği tedavisi” anahtar kelimeleri aratılarak yapılan basit bir Google aramasında (06.01.2015) karşınıza gelecek yaklaşık 20 sonucun 8 inde bu tedavide etkisi olmayan şarlatanlıkla ilişkili yöntemlerin (Berard, Kök hücre tedavisi, neurofeedback vb..) övüldüğünü görebilirsiniz. Bu kadar yoğun bir bilgi kirliliğinde ailelerin yaşadıkları en temel sorun ise doğru bilgiye ulaşma ile ilgilidir. Anne ve babaların bu konuda en uygun bilgi kaynağı üniversitelerin çocuk psikiyatrisi ve çocuk psikolojisi ile ilgili internet sayfaları olabilir. Diğer yönden her hangi bir maddi çıkar beklentisi olmaksızın 2010 yılından buyan binlerce kişini çocuk psikolojisi ve çocuk psikiyatrisi ile ilişkili sorusunu yanıtladığımız www.cocukpsikiyatri.org platformunuda tercih edebilirsiniz. Diğer yönden ailelerin bu sorgulamalarında çocuklarına psikiyatrik ya da psikolojik bir tanı aramaktan ziyade temel amaçlarının çocuklarında gözlemledikleri psikolojik sorunların onun gelişimine, arkadaş ilişkilerine, akademik başarısına ve sosyal yaşamına etkilerini değerlendirmek olmalıdır.

Çocuk Psikolojisi hakkında aileler nereden bilgi sahibi olmalıdır?

Çocuk psikiyatrisi ve çocuk psikolojisi ile uğraş verenlerin mesleklerini farklı bir bilinç ve öz veri ile yapmalarındaki en temel ifade bu olsa gerek. Yıllar önce bir hocamdan duyduğum bu sözü bu konuda yapılan pek çok bilimsel araştırma ile de ortaya koymak mümkündür. Yapılan son çalışmalarda yetişkin yaşamındaki görülen psikiyatrik sorunların yaklaşık % 50 sinin 14 yaşından önce başladığı gösterilmiştir. Diğer yöndne bu yaş araşığı biraz daha ileriye uzatıldığında yaşanan çocuklardaki psikiyatrik ve çocuklarda psikolojik sorunların % 75 i 24 yaşından önce başlamaktadır. .(National Comorbidity Survey Replication (NCS-R), as referenced in NIMH Press Release (June 6, 2005); studies are published in Archives of General Psychiatry, Ronald Kessler, Ph.D., et al (June 6, 2005)).Basit bir mantıkla çocukluk döneminde yeterli bir psikolojik destek ile yetişkin yaşamında daha sağlıklı bireyleri için zemin hazırlanacağı söylenebilir.

“7 yaşındaki bir çocuğu sağlıklık 70 yıl yaşatmak, 70 yaşındakini 7 yıl daha yaşatmaktan daha önemli olsa gerek”

Çocuklardaki psikolojik Sorunların yetişkin yaşama etkisi nedir?

Pek çok açıdan hayata temiz bir sayfa ile başlayan çocukların psikolojik sorunlar daha az yaşayacağına dair derin bir inanç olmasına rağmen yapılan çalışmalarda 0-18 yaş aralığında çocyukların bir yıl içerisinde psikolojik bir sorun ile karşılaşma olasılığının % 13-20 aralığında olduğunu göstermekte (http://www.cdc.gov/Features/ChildrensMentalHealth/). Çocuk psikolojisi ile ilgili yapılan pek çok araştırmada bu sıklığın yaş gruplarına göre farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Okul öncesi çocuklarda görülen psikolojik sorunların sıklıkla gelişimsel sorunlar olma olasılığı daha yüksekken (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Özgül Öğrenme güçlüğü, Otistik Spektrum Bozukluğu vb. gibi) yaşın ilerlemesi ile çevresel faktörlerin çocuk psikolojisi üzerine olan etkisinin artmasına paralel sorunlar ağırlık kazanabilmektedir.  Okul öncesi dönem ile ilgili yapılan çalışmalarda bu oranın %7-8 (kaka kaçırma dışlandığında) olduğu ifade edilebilir.

Çocuklarda Psikolojik sorunlar görülür mü?

  • Çocuklarda psikolojik sorunlar ile ilgili risk faktörleri nelerdir?

  • Çocuklarda Psikolojik sorunlar görülür mü?

  • Çocuklardaki psikolojik Sorunların yetişkin yaşama etkisi nedir?

  • Çocuk Psikolojisi hakkında aileler ne kadar bilgi sahibi olmalıdır?

  • Çocuk Psikolojisi ile ilgili gelişimsel faktörler nelerdir?

  • Çocuklarda görülen Psikolojik sorunlarda tedavilerde hangi yöntemler uygulanır?

  • Çocuklardaki Psikolojik sorunlarda  uzmanlaşmış pek çok alandan ​hangilerini tercih etmeliyim?

  • Çocuk Psikiyatrisi, Çocuk Psikoloğu, Pedagog hangisi doğru tercih olabilir?

Çocuk Psikolojisi Hakkında

İletişim: 0312 466 38 00